Baguette Gazette #3
Bijzondere boekhandels in Parijs, Franse Michelinsterren en Vézelay en Avallon in de Morvan. Ook in deze nieuwsbrief: Nan Goldin en de leukste brocantes en vide-greniers in maart en april.
Coucou,
Een paar dagen geleden maakte ik weer de terugreis naar Parijs. En hoe heerlijk het ook is om in de Zuid-Franse natuur te zijn met vogeltjes die ‘s ochtends gezellig (en hard!) tjirpen, toch begint het altijd weer te kriebelen als ik de Boulevard périphérique, périph voor de Parisiens, oprijd. Op deze vieze, drukke ringweg lijken automobilisten plotseling in kamikaze chauffeurs te veranderen, zijn opgeheven middelvingers geen uitzondering en is menig koekblik zo gedeukt als maar kan. Ahhh, Paris!
Het is inmiddels een running gag geworden onder vriendinnen: die extase die we voelen als we weer voet op Parijse grond zetten. De cultuur die je toeschreeuwt, de terrasjes die je naam roepen en die heerlijke gonzende drukte die lijkt te zeggen: ‘Hier gebeurt het allemaal, in deze wereldstad’. Soms blijft die extase lang hangen, maar soms ook niet hoor. Zo was ik in januari in recordtijd van mijn roze wolk af: zielsgelukkig kwam ik aan, maar ik was de parkeergarage nog niet uit of een boze voorbijganger schold me al de huid vol. Enkele minuten later begon mijn hond onbedaarlijk over te geven (die had waarschijnlijk alweer iets smerigs van het trottoir gelikt) en alsof dat nog niet genoeg was, zag een louche type zijn kans en kwam met zijn handen onnodig dicht bij mijn tas. Ahhh, Paris!
Maar deze week leek niets de extase in de weg te kunnen staan. Na een klein uurtje op de périph kwam ik aan bij mijn parkeerplaats, niet ver van waar ik woon in het 20e arrondissement. Ik besloot gelijk even naar Parc des Buttes-Chaumont te wandelen, mijn vierpotige reisgenoot had dat immers wel verdiend. En terwijl hij zijn retour markeerde (minstens honderd plasjes om ‘zijn’ territorium opnieuw te claimen na een kleine maand in Zuid-Frankrijk), keek ik m'n ogen uit. Toen ik vertrok was het nog winter en nu stond de stad – met de vele amandel- kersen-, en magnoliabomen – in bloei. Op weg naar het park liep ik langs meerdere terrassen, allemaal bommetje vol. Dinsdagmiddag 13.00 uur, een werkdag, en toch waren de terrassen één en al korte mouwen, zonnebrillen en hier en daar een quart de rosé.
Ahhh, Paris! Wat ben je toch een lekkere stad.
P.S. Vandaag verschijnt Baguette Gazette op vrijdag, eigenlijk al een lekkere weekend read dus. Afgelopen maand was ik iets enthousiaster dan mijn agenda aankon, oups! Sommige weken kregen jullie twee nieuwsbrieven in je inbox, en dat bleek toch wat veel van het goede. Voor mij, maar waarschijnlijk ook voor jullie. Daarom kies ik vanaf nu voor een nieuw ritme: elke twee weken een uitgebreide Baguette Gazette vol tips, met in de andere week Le Croissant, de verdiepende weekendspecial.
Afgelopen maandag werden in Monaco de sterren van de Guide Michelin 2026 uitgereikt. Een speciale avond, helemaal omdat het dit jaar de honderdste keer is. De eerste Michelingids werd weliswaar in 1900 voor het eerst uitgebracht, maar pas in 1926 werden de eerste sterren aan restaurants uitgedeeld.
Honderd jaar sterren
Hoe zat het ook alweer met de Michelingids? André en Édouard Michelin maakten in 1900 hun eerste gids met landkaarten waarop automobilisten gemakkelijk de dichtstbijzijnde garage konden vinden voor het vervangen van hun banden (slim!). Vanaf 1920 werd de gids pas betaald en dus niet langer gratis uitgedeeld. Maar het was in 1926 dat de restaurants pas echt in beeld kwamen. In dat jaar werden namelijk de eerste Michelinsterren aan restaurants op de routes uitgereikt; 46 in die eerste editie. Enkele jaren later, in 1931, werd het systeem met drie sterren ingevoerd: één ster stond voor ‘une très bonne table dans sa catégorie’, twee sterren werden uitgereikt aan restaurants met een ‘excellente cuisine, mérite un détour’ en drie sterren voor een ‘cuisine exceptionnelle, mérite le voyage à elle seule’.
In een wereld van ontelbaar veel culinaire (sociale) media, kun je je afvragen of de mening van Michelin nog altijd heilig is. Er zijn natuurlijk ook veel chef-koks die het ontvangen van een Michelinster achteraf niet als een zegen zagen of die na een periode zwoegen voor één, twee of drie van die sterren, weer besloten back to basics te gaan. Desalniettemin is het binnenslepen van een ster nog altijd de heilige graal voor chef-koks. Van belang hierin is natuurlijk dat de culinaire critici, die ook wel de inspecteurs worden genoemd, altijd anoniem blijven, zelf de rekening betalen en de kennis in huis hebben om een professioneel oordeel te geven (iets wat je van menig food influencer niet kunt zeggen). Fun fact: de inspecteurs van Michelin proeven gemiddeld meer dan 250 maaltijden per jaar.
‘Trends’
Naast het uitreiken van de sterren, signaleert Michelin enkele ‘trends’ voor 2026, of is het gewoon een reden om enkele zaken te noemen? Maakt niet uit! Zo signaleert Michelin de trend van kleine restaurants die door koppels worden gerund. Zoals coup de coeur Le Pompon van Clio Modaffari en Anne Legrand in Cannes, niet ver van Marché Forville waar de creativiteit van de borden met verse producten spat. Een hele fijne zaak die zeker op je lijstje mag. Ook maakt traditie een comeback, aldus Michelin, zowel op het bord als in de inrichting. Œuf mayonnaise, poireaux vinaigrette, pâté en croûte, île flottante… en natuurlijk een rood geruit tafelkleedje erbij en ouderwetse geëmailleerde borden aan de muren. In die categorie tipt Michelin Lissit in het 11e arrondissement van Parijs, gelegen tussen Oberkampf en Parmentier, die ze onlangs een Bib gourmand toekenden. Een hippe zaak waar ik enkele maanden geleden ook aanschoof. Leuk: Chef Claire Grumellon deelt op Instagram soms de recepten van bijzondere (vlezige) creaties zoals haar tarte tatin boudin-poires, terrines en ander lekkers zoals haar signature Saint-Jacques de Dieppe en persillade in bladerdeeg.
Nieuwkomers, hier wil je reserveren
In totaal hebben 668 restaurants in Frankrijk afgelopen maandag een of meerdere Michelinsterren in ontvangst mogen nemen. Uit de lijst nieuwe adressen licht ik er een paar uit. Zo kreeg het piepkleine Japanse Jin, gelegen tussen het Louvre en Place Vendôme, een eerste ster. In dit omakase-restaurant kunnen hooguit tien gasten plaatsnemen om authentieke sushi en sashimi te eten. In het 8e arrondissement, vlak bij de Champs Élysées, bestel je bij het chique Imperial Treasure voortreffelijke dim sum en meesterlijke pekingeend, een avond Chinees genieten. De oude stad van Toulon wordt ook steeds leuker en de volgende keer dat je Les Halles de Toulon achter de haven bezoekt, reserveer je gelijk ook bij Shanael, het restaurant van chef Anthony Denon. Op de kaart: inventieve gerechten met veel aandacht voor groente. En dat Épicentre in Nice een ster zou krijgen, zat er al een beetje aan te komen. Niçois Selim M’Nasri kookt in de open keuken van Épicentre verfijnde spannende gerechten.
En dan als afsluiter een adres dat al een plekje in mijn hart heeft, al heb ik er nog nooit gegeten: Auberge de la Roche in Valdeblore. Het zit zo: tijdens mijn zoektocht naar een huisje in de bergen, tipte Le Fooding Auberge de la Roche als meest bijzondere plek om te eten en te slapen. ‘s Winters eet je er bij het haardvuur en ‘s zomers op het terras met uitzicht op de bergen. Deze auberge ligt namelijk midden in de Mercantour, in het dorpje Valdeblore. De foto’s van deze bijzondere plek maakten dat ik dacht: dáár wil ik een huis zoeken, daar wil ik zitten. En dat is tot mijn grote geluk ook gelukt. Ook organiseren ze bij Auberge de la Roche trouwens geregeld wijnevenementen met leuke cavistes uit de omgeving (en daarbuiten) waar enthousiastelingen voor omreizen. Enfin, voor een plek aan tafel bij deze herberg moet je best doen, al helemaal nu ze hun eerste Michelinster hebben binnengesleept denk ik, maar ik ga mijn best doen om er in 2026 neer te strijken.
Paris
Bijzondere boekhandels
La Halle Saint-Pierre in het 18e arrondissement is zo’n plek waar je misschien nietsvermoedend voorbij loopt. Deze hal in Baltard-stijl werd gebouwd in 1868, denk: grote ijzeren constructie, veel glas en hoge plafonds, en heeft al dienst gedaan als markthal, school en opslagplaats voor de gemeentelijke reinigingsdienst. Sinds 1995 herbergt de hal niet alleen een van de mooiste boekhandels van Parijs, maar ook een museum en een café. In La Halle Saint-Pierre staat de naïeve kunst centraal en drie à vier keer per jaar kun je hier tentoonstellingen bezoeken rondom art brut en surrealisme. De boekhandel in de hal is gespecialiseerd in kunstboeken en geloof me, hier ben je ook wel even zoet. Ik kwam dus voor de boekwinkel, maar bleef hangen voor de expositie (tot eind juli is er een expositie vol textielkunst) en de lekkere koffie.
Iets verderop, in het 19e arrondissement, ligt een andere librairie die je niet over mag slaan. Librairie is trouwens typisch zo’n faux-ami waar ik de eerste jaren in Frankrijk over bleef struikelen, vraag me niet waarom. Maar voor eens en voor altijd: een librairie is een boekwinkel en geen bibliotheek. La Péniche l’Eau et les Rêves is een bijzondere boekhandel op een woonboot die in het Canal de l’Ourcq ligt. Wie wandelt van het Bassin de la Villette richting Parc de la Villette loopt erlangs. Je loopt dan trouwens ook langs KOKO Coffee Shop met de lekkerste koffie, gebakjes en signature latte’s, reden genoeg om die kant op te gaan (is het tijd voor l’apéro: strijk dan neer bij Café Odilon, het fijnste terras in de avondzon, bijna tegenover de péniche op de kade). Oké, terug naar de boekwinkel. Vroeger was dit een librairie maritime, maar tegenwoordig kunnen liefhebbers van flora en fauna hier uren ronddwalen en is de woonboot omgetoverd tot groene oase. Op Google Maps heet de péniche overigens ‘Libreria botanica’, dat zegt ook wel iets. Naast een selectie boeken over milieu, tuinieren, planten, dieren en ecologie, vind je hier ook romans, essays en stripverhalen. Het leuke is dat je hier overdag ook een koffietje kunt drinken of simpel kunt lunchen en op zondag zelfs kunt brunchen. Wil je dat laatste doen, dan is reserveren per telefoon altijd een goed idee.
La Halle Saint-Pierre, 2 Rue Ronsard, 18e arrondissement
La Péniche l’Eau et les Rêves, 9 Quai de l’Oise, 19e arrondissement
Vézelay & Avallon
Het is alweer meer dan tien jaar geleden dat ik de Morvan ontdekte tijdens een persreis. De Morvan ligt in de regio Bourgogne-Franche-Comté en staat bekend om haar glooiend groene heuvellandschap, weilanden met mystieke mist die soms de hele ochtend blijft hangen en om de zoveel kilometer een stuk stevige bebossing. Over de Morvan raak ik niet uitgepraat en ooit vroeg een vriendin gekscherend of ik soms door het lokale Office de Tourisme betaald werd (Als jullie dit lezen: Destination Grand Vézelay, sponsor mij!). Naast het adembenemende landschap kent deze streek, die op slechts drie uur rijden van Parijs ligt, een rijk en soms pijnlijk verleden. Het was een arme streek die het lang moeilijk had en die tijdens de tweede helft van de twintigste eeuw door leegloop werd bedreigd. Er is echter, mede door toerisme, een turning point bereikt: de afgelopen twintig jaar krabbelt de streek weer op. Destijds bezocht ik met de groep het betoverende dorp Vézelay, beroemd door de basiliek Sainte-Marie-Madeleine en al eeuwen een belangrijke etappe op een van de pelgrimsroutes naar Santiago de Compostela.
Tijdens de eerder genoemde persreis maakte ook de middeleeuwse stad Avallon indruk op mij. Deze ville jardins, zoals de stad zichzelf noemt, ligt op de vroegere Via Agrippa, die Lyon met Boulogne-sur-Mer verbond. De afgelopen jaren heb ik er een gewoonte van gemaakt om in de Morvan te overnachten als ik terugrijd naar Parijs. Soms in Vézelay (trakteer jezelf op een overnachting bij het chique Hôtel de la Poste et du Lion d’Or, dat is altijd een goed idee), maar vaak ook in het nabijgelegen Avallon, een hooggelegen stad op een granieten vooruitstekende rots. Bij aankomst trekken we (mijn hond en ik) altijd een sprintje richting de oude stad, want de wandeling die je langs de stadsmuren kunt maken, is een echte aanrader. Niet alleen is het uitzicht prachtig, ook kun je genieten van de vele terrastuinen die tegen de helling van de stad zijn aangebouwd. Een jaar of twee geleden heropende in Avallon het historische Hôtel de la Poste, waar je in het voor- en naseizoen voor een prima prijs geweldig kunt overnachten in een gerestaureerd cadre. Napoléon en Édith Piaf gingen je overigens voor, niet de minsten. Gedurende de wintermaanden dutten deze dorpen iets meer in, maar in de zomer struikel je er (vooral in Avallon) over de terrasjes en restaurants.
De afgelopen vijf jaar kwam ik elke twee à drie maanden wel even in Avallon of Vézelay, betoverend genoeg voor een wandeling, een dîner op het terras en een overnachting in een fijn hotel, maar het wordt n’s tijd dat ik er langer verblijf. Mijn voornemen: Saulieu en Autun opnieuw ontdekken en een paar hikes in de omgeving maken. À explorer dus, ook voor mij.
Paris
Face au ciel, Paul Huet en son temps
Musée de la Vie romantique
Hè, gelukkig, Musée de la Vie romantique is weer open! Tot 30 augustus kun je in het gerenoveerde museum genieten van de tentoonstelling Face au ciel, Paul Huet en son temps, een eerbetoon aan Paul Huet (1803-1869) en zijn fascinatie voor luchten. Geïnspireerd door Engelse meesters als Constable en Turner wist Huet in zijn schilderijen de emotionele kracht en grootsheid van de natuur te vangen, waarmee hij brak met de klassieke traditie. Als zogenoemde pre-impressionist drukte hij een duidelijke stempel op zijn tijd en beïnvloedde hij latere landschapsschilders zoals Camille Corot.
De tentoonstelling ‘Face au ciel, Paul Huet en son temps’ is in Musée de la Vie romantique te zien tot en met 30 augustus.
Nan Goldin, This Will Not End Well
Grand Palais
Je zou haar de rockster van de hedendaagse fotografie kunnen noemen: Nan Goldin. De in 1953 geboren Amerikaanse heeft de hedendaagse fotografie en beeldcultuur in elk geval diepgaand vernieuwd. Sinds 1979 maakt ze slideshows op basis van foto’s uit haar eigen leven, haar intieme kring en familieomgeving, rond thema’s als gender, geweld, verslaving, liefde en verlies. In het Grand Palais wordt ze nu niet alleen als fotograaf, maar ook als filmmaker gepresenteerd, in de eerste Franse retrospectieve gewijd aan haar video’s en diavoorstellingen. Wie haar naam niet meteen aan haar fotografie koppelt, kent haar misschien van haar spraakmakende anti-Sackler acties in musea, met actiegroep P.A.I.N., tegen de familie achter Purdue Pharma en OxyContin. De tentoonstelling in Parijs brengt zes belangrijke werken uit vijftig jaar kunstenaarschap samen en biedt een indringende blik op haar persoonlijke, aangrijpende en diep menselijke universum.
De tentoonstelling ‘Nan Goldin, This Will Not End Well’ is in het Grand Palais te zien tot en met 21 juni.
Aix-en-Provence
Regards d’un collectionneur
Caumont Centre d’Art
Dernier appel! Je kunt er nog een paar dagen naartoe, deze expositie in Caumont Centre d’Art rondom de collectie van Oscar Ghez, een in Tunesië geboren industrieel en gepassioneerd verzamelaar. De expositie neemt je mee langs de ontwikkeling van de Franse schilderkunst met stromingen als de École de Paris, de Nabis, het neo-impressionisme en het kubisme met werken van onder anderen Caillebotte, Luce, Vallotton, Manguin, Dufy en Picasso. Tegelijk laat de selectie de vooruitziende blik van Ghez zien: hij verzamelde al vroeg werk van toen nog onderschatte kunstenaars, waaronder vrouwelijke schilders als Suzanne Valadon, Tamara de Lempicka en Marie Bracquemond.
De tentoonstelling ‘Regards d’un collectionneur’ is nog in Caumont Centre d’Art te zien tot en met 22 maart.
Als ik een jaargetijde moest kiezen dat bij flaneren hoort, dan kies ik de lente. De zon op je huid, overal waar je kijkt zie je bloesem in de bomen én, misschien wel le plus important: het is nog niet al te heet. Zo kan Parijs een oven worden in de zomer en in de Provence gaat de lol van een gezellige stroll er bij mij ook vanaf als het 39 graden is. Nu kun je uitbundig flaneren, maar het ook kleiner aanpakken. Groots flaneren doe je natuurlijk over de Quai de Seine in Parijs, de Boulevard de la Croisette in Cannes of sportief op een bergtop of over een kustpad. Bij kleiner flaneren denk ik echter meer aan bedachtzaam slenteren, al genietend de omgeving in je opnemen en stilstaan bij de kleine dingen die je ziet. En waar kan dat nu beter dan op een brocante of vide-grenier?
Oké, ik ben me ervan bewust dat rommelmarkten en brocantes niet voor iedereen zijn, maar voor mij is dit microflaneren ten top. Daarom vandaag een selectie leuke brocantes en vide-greniers in de buurt van Parijs en in Zuid-Frankrijk. Binnenkort zal ik aan de permanente Parijse brocantes ook een artikel wijden, want als je gek bent op antiek, kunst, prullaria en snuisterijen kun je daar wel een apart weekendje Parijs voor boeken.
Parijs
Foire de Chatou
tot 22 maart
Deze foire vindt plaats in Chatou, buiten Parijs in de Yvelines. Deze brocante wordt al jaren georganiseerd op het Île des Impressionnistes, het decor voor Renoirs bekende werk Le déjeuner des canotiers. Hier shop je antiek van hoge kwaliteit bij een van de meer dan driehonderd stands.
Locatie: Île des Impressionnistes, Chatou
Brocante Avenue de la Grande Armée
20 t/m 22 maart
Deze serieuze brocante in het 17e arrondissement duurt drie dagen en is bijna een kilometer lang.
Locatie: Avenue de la Grande Armée, 17e arrondissement
Brocante Place des Vosges / Rue Saint-Antoine
21 en 22 maart
Place des Vosges is natuurlijk sowieso al sfeervol, laat staan als er een happening zoals deze brocante plaatsvindt. Misschien niet de grootste vondsten, maar wel het charmantste cadre.
Locatie: Place des Vosges en rue Saint-Antoine, 4e arrondissement
Vide-grenier Avenue de Laumière
28 maart
Bijna geen professionele handelaren, maar vooral ook veel vide-grenier. Een fijne mix van buurtgevoel en snuffelen tussen andermans rommel dus.
Locatie: Avenue de Laumière, 19e arrondissement
Brocante Boulevard Richard Lenoir
28 en 29 maart
Een klassieker in Parijs met een mix van meubels, déco en kleine trouvailles.
Locatie: Boulevard Richard Lenoir, 11e arrondissement
Brocante Rue Lecourbe
28 en 29 maart
Wat verder weg van het toeristische Parijs, hier kun je langer rondneuzen en wie vroeg komt, kan nog rekenen op een mooie deal.
Locatie: Rue Lecourbe, Paris 15e
Brocante Rue Saint-Placide
2 t/m 4 april
Deze driedaagse brocante in het bruisende 6e arrondissement. Meer dan tachtig stands verkopen antieke meubels en snuisterijen.
Locatie: Rue Saint-Placide, Paris 6e
Brocante Place du Louvre
5 en 6 april
Een brocante midden op het place du Louvre? Niet de meest intieme sfeer, maar meer Parisien ga je het niet krijgen natuurlijk.
Locatie: Place du Louvre, Paris 1er
Vide-grenier Rue Beaurepaire, Rue Yves-Toudic, Rue de Marseille
12 april
Deze vide-grenier vlak naast Canal Saint-Martin voelt misschien wat rommeliger, maar is dat niet precies waar de rommelmarkt voor bedoeld is? Verwacht hier een klassieke buurtrommelmarkt.
Locatie: Rue Beaurepaire, Rue Yves-Toudic en Rue de Marseille, Paris 10e
Zuid-Frankrijk
Foire Internationale Antiquités & Brocante
2 t/m 6 april
Dit is natuurlijk dé heavyweight van deze lijst, twee keer per jaar in het pittoreske l’Isle-sur-la-Sorgue in de Vaucluse. Vijf dagen lang ontmoet je hier, verspreid over meerdere plekken in de stad, een grote selectie professionele antiquairs en brocanteurs.
Locatie: L’Isle-sur-la-Sorgue
Vide-greniers & brocante du Mourillon
4 april
Elke maand kun je hier in Le Mourillon, de oude visserswijk van Toulon waar een fijn sfeertje hangt, op zoek naar de mooiste vondsten.
Locatie: Le Mourillon, Toulon
Vide-grenier de Garéoult
5 april
Meer dan tweehonderd stands in een klein plaatsje in de Var? Hier zou je wel eens die ene parel tegen kunnen komen.
Locatie: Garéoult
Vide-grenier Place du Palais de Justice
5 april
Niet zomaar een vide-grenier, maar eentje met focus op mooie stukken, vintage, vinyl en verzamelobjecten.
Locatie: Place du Palais de Justice, Nice
Antiquités et brocantes sur le Cours Mirabeau
5 en 6 april
Een stijlvolle klassieker in Aix, met een mooie selectie professionals en veel kans op déco, glaswerk, oud linnen en meubels.
Locatie: Cours Mirabeau, Aix-en-Provence