Baguette Gazette #8
De lekkerste ijsjes van Canal Saint-Martin, Gourou in het 11e en hét culinaire event van Zuid-Frankrijk: Les Dîners Insolites. Ook in deze nieuwsbrief: een Parijse ode aan Christo en Fondation Maeght.
Quelle chaleur! Afgelopen week was Parijs in de ban van de vroegste canicule (hittegolf), ooit gemeten in Frankrijk. Elk weldenkend persoon krijgt daar – naast een zweetsnor – ook flinke klimaatstress van, maar zo’n hittegolf legt ook weer allemaal culturele overtuigingen bloot. Zo heb ik weer eindeloos discussies gevoerd over de ventilator en of je daar wel of niet ziek van wordt, terwijl er ook hordes jongeren in het smerige Canal Saint-Martin zwommen.
Een online magazine dat ik normaal met plezier lees, kopte naast foto's van zwemmende tieners dramatisch: ‘What the chaos around Canal Saint-Martin really reveals’. Volgens de auteur is dit het nieuwe ritueel van Gen Alpha, de jonge generatie die bijna nergens meer gratis kan samenkomen in de stad. Enerzijds dacht ik: ‘Leuke invalshoek!’, maar ik moest er ook om lachen. Zwemmen in en rondom Parijs, van de Seine tot aan het Bassin de la Villette, is namelijk echt van alle tijden. In de 19e en 20e eeuw was het zelfs de gewoonste zaak van de wereld.
En ja, het klopt dat de Parijse wateren gedurende de tweede helft van de 20e eeuw zó vervuild waren dat zwemmen werd verboden. Maar sinds de jaren negentig is de Mairie de Paris al bezig met het verbeteren van de waterkwaliteit waardoor er inmiddels elke zomer in het Bassin de La Villette gezwommen kan worden en sinds vorig jaar zelfs in de Seine. Enfin, die officiële zwembaden (met dagelijkse controles op de waterkwaliteit) gaan pas in juli open, dus daarover meer in een volgende Gazette.
Of ik zelf in het Canal Saint-Martin ben gesprongen vorige week? Non merci, maar ik zat er met een ijsje van Sucre Glace (waarover hieronder meer) wél verlekkerd naar te kijken.
P.S. The word is out: voor de Meilleur croissant de Paris moet je dit jaar bij Boulangerie du Sentier zijn op 47 rue du Caire in het 2e arrondissement.
Paris
Gourou
Lunchen op het heetste moment van de dag tijdens een canicule? Slecht idee, maar voor Gourou maakten we tóch een uitzondering en daar hadden we achteraf geen spijt van. Sterker nog: mijn tafelgenoot en ik waren tijdens het eten al aan het bedenken wanneer we terug konden komen om de rest van de kaart te proeven. Bij Gourou bestel je snacks uit de Indiase streetfoodcultuur, maar ook curry’s en andere klassieke gerechten die zijn geïnspireerd op India’s grootste steden, die natuurlijk allemaal hun eigen specialiteiten hebben. Gourou stond al sinds hun opening in november 2025 op het lijstje, maar toen mijn favoriete Nederlandse foodies Sanne van Rij en Emma de Thouars (allebei ook op Substack aanwezig) laatst op reis waren in India en de mooiste en lekkerste video’s deelden, wist ik: over de Indiase keuken wil ik veel meer leren.
Bij Gourou staan dus niet alleen klassiekers op de kaart, maar ook streetfood zoals vada pav; hét iconische briochebroodje met een aardappelkroket in kikkererwtentempura, geserveerd met chutneys en ingelegde chilipeper uit Mumbai. Ook niet onbelangrijk: bij Gourou koken ze met verse seizoensproducten en zijn veel gerechten van nature al vegetarisch of vegan. De Indiase keuken is voor mij trouwens best spannend, want ik heb een notenallergie (bonjour Epipen), maar tafelgenoot E. bestelde wat gerechten met cashews en pistachenoten en die keurde ze goed. We bestelden naast een vada pav en samosa’s trouwens ook butter chicken, poulet tikka, komkommerraita, naans, een fles niet-zo-verfrissende oranje natuurwijn (een biertje was natuurlijk beter geweest bij 34 graden, oups) en een bolletje mango- en kardemomijs toe.
Bij Gourou zijn de gerechten héél schappelijk geprijsd (dat is weer n's wat anders voor een hippe tent in het 11e) en nog veel belangrijker: de gerechten waren stuk voor stuk fris, kruidig en hier en daar precies vet en zout genoeg. Wanneer mogen we weer?
Gourou, 42 Rue Léon Frot, 11e arrondissement.
Paris
IJsjes rondom Canal Saint-Martin
Waar je aan de Côte d’Azur al decennia over de Italiaanse ijssalons struikelt, was er in Parijs lange tijd weinig om uit te kiezen. Ja, de keten Amorino had al jaren veel adressen, maar dat is toch meer de Angelina van de ijsjes (lees: toeristisch). Gelukkig is daar de afgelopen jaren verandering in gekomen en vandaag deel ik drie adressen in de buurt van Canal Saint-Martin die de afgelopen week dragelijk hebben gemaakt. IJsjes zonder troep en dubieuze kleurstoffen uiteraard!
Ik begin met Sucre Glace, de ijssalon direct aan het water. Het lievelingsadres van een vriend van mij die een paar zomers geleden tijdens een apéro zei: ‘Kom, zullen we anders even naar Sucre Glace wandelen in plaats van nog een pinte de blonde te bestellen?’ En dat was natuurlijk het beste idee ever.
Een nieuwe favoriet is La Combine iets verderop. Elke week kun je hier vier nieuwe ijssmaken proeven, altijd 1 sorbet en 3 softijsjes. Je kunt er ook een wijntje drinken trouwens. Verwarrend genoeg noemen ze softijs in Frankrijk trouwens glaces à l’italienne terwijl softijs in niets lijkt op Italiaanse gelato en het concept in Amerika werd geboren. Waarom de Fransen het à l’Italienne noemen? De term schijnt uit de jaren vijftig of zestig te komen toen moderne dingen vaak de sticker ‘à l’italienne’ kregen én Italië is natuurlijk hét land van de ijscultuur.
En natuurlijk is deze top drie niet compleet zonder JJ Hings, sinds enkele jaren hét lievelingetje van veel Parisiens (en ja, je staat hier dus soms wel eventjes in de rij). Eigenaar Julia is patissier en ijsmaker en heeft een passie voor verse, eerlijke ingrediënten en dat proef je. Naast bolletjes ijs kun je hier ook icecream sandwiches, soft serves en ice pops bestellen.
Sucre Glace, 61 Quai de Valmy, 10e arrondissement.
La Combine, 44 Rue de Lancry, 10e arrondissement.
JJ Hings, 46 Rue Bichat, 10e arrondissement.
Bouches-du-Rhône
Les Dîners Insolites
Ik herinner me de eerste foto’s van Les Dîners Insolites uit 2019 nog goed: een lange gedekte tafel midden in een zoutpan ergens in de Bouches-du-Rhône, heel indrukwekkend. Sinds 2019 organiseert Marseille Provence Gastronomie deze bijzondere diners in de natuur of op opvallende plekken. Dit jaar kun je o.a. tickets boeken voor een diner op de Digue du Large in Marseille, maar ook tussen de zoutpannen van Salin-de-Giraud, aan de voet van de Sainte-Victoire en op een spectaculair wijndomein boven de Middellandse Zee bij Cassis. Tijdens deze culinaire avonden schuiven gasten aan voor een vijfgangenmenu van lokale producten dat past bij de plek, van AOP-olijfolie en ambachtelijk brood tot Provençaalse wijnen en producten uit de streek. Tickets kosten ongeveer €100, inclusief aperitief en drankjes gedurende de avond.
Kaartjes gaan elk jaar als hete broodjes over de toonbank, dus wacht niet te lang als je dit ook een keer mee wil maken. Kaartjes koop je hier. Uitverkocht? Via de ‘Bourse aux billets’ kun je misschien nog een kaartje op de kop tikken van iemand die toch niet kan: Bourse aux billets.
Les Dîners Insolites, van 1 tot 30 juli op verschillende bijzondere plekken in de Bouches-du-Rhône.
Saint-Paul-de-Vence
Peter Knapp ‘Le temps Courrèges’ & Ellsworth Kelly ‘Au bords de l’eau’
Fondation Marguerite et Aimé Maeght
Een van mijn lievelingsplekken aan de Côte is Fondation Maeght in Saint-Paul-de-Vence. Fondation Maeght werd in 1964 opgericht door kunstverzamelaars Aimé en Marguerite Maeght, die van hun galerie in Parijs een van de belangrijkste ontmoetingsplaatsen van de moderne kunstwereld maakten. Na een eerste galerie in Cannes, opende het echtpaar in 1945 Galerie Maeght in Parijs met een tentoonstelling van Henri Matisse. Al snel werd hun galerie de invloedrijkste van de twintigste eeuw en het echtpaar raakte bevriend met kunstenaars als Joan Miró, Marc Chagall, Alberto Giacometti, Georges Braque en Alexander Calder.
De band met Saint-Paul-de-Vence, een heuveldorp achter Nice, ontstond na een persoonlijke tragedie: de dood van hun zoon Bernard aan leukemie in 1953. Aimé en Marguerite trokken zich terug in het dorp, alwaar het idee ontstond voor een plek waar kunstenaars elkaar konden ontmoeten, kunst konden maken én exposeren. Fondation Maeght was in 1964 de eerste onafhankelijke kunststichting van Frankrijk en is nog altijd een van de belangrijkste van Europa.
De stichting heeft een bijzondere collectie moderne en hedendaagse kunst, met werken van onder anderen Joan Miró, Alberto Giacometti en Georges Braque, maar ook het gebouw zelf is een meesterwerk. Het iconische museumgebouw werd ontworpen door architect Josep Lluís Sert. Hoewel hij leerling en medewerker was van niemand minder dan Le Corbusier, had hij een zachtere modernistische stijl. Sert ontwierp niet één gebouw, maar een aaneenschakeling van patio’s, terrassen, binnentuinen en wandelpaden langs kunstwerken. Een van de grote publiekstrekkers van de Fondation is overigens het Labyrinthe Miró met twintig beelden die de kunstenaar speciaal voor deze tuin maakte.
Peter Knapp
Deze zomer kun je bij Fondation Maeght twee exposities bezoeken: één foto-expositie met werk van fotograaf Peter Knapp (1931) en één met werken van kunstenaar Ellsworth Kelly. De tentoonstelling ‘Peter Knapp, Le Temps Courrèges’ brengt kunst en mode samen rond fotograaf Peter Knapp, die jarenlang nauw samenwerkte met modeontwerper André Courrèges die in de jaren zestig doorbrak met zijn futuristische ontwerpen. Centraal staat de revolutionaire Courrèges-collectie van 1965: wit, minirokken, architecturale lijnen en een radicaal moderne vrouw. Knapps foto’s voor ELLE tonen modellen zwevend in de ruimte en vormen het hart van de tentoonstelling.
Ellsworth Kelly
De tentoonstelling ‘Ellsworth Kelly, Aux bords de l’eau’ toont werk van de Amerikaanse kunstenaar (1923-2015) die bekendstaat om zijn abstracte werken waarin water een belangrijke rol speelt. De expositie brengt meer dan honderd schilderijen, sculpturen, collages en tekeningen samen en laat zien hoe Kelly kleur, licht en vorm gebruikte om niet zozeer het landschap zelf, maar de ervaring van het kijken naar water te vangen. Ook zijn band met Frankrijk en de familie Maeght komt aan bod: na de Tweede Wereldoorlog keerde hij dankzij een studiebeurs terug naar Frankrijk, exposeerde hij al vroeg bij de Maeght-galerie in Parijs en verbleef hij geregeld in Saint-Paul-de-Vence.
De tentoonstelling ‘Le temps Courrèges’ met werk van Peter Knapp is te zien van 14 mei tot 8 november en ‘Au bords de l’eau’ met werk van Ellsworth Kelly is te zien van 27 juni tot 15 november bij Fondation Maeght in Saint-Paul-de-Vence.
Parijs
‘La Caverne du Pont-Neuf’ van kunstenaar JR
Misschien was je er wel bij, in 1985, toen kunstenaarsduo Christo en Jeanne-Claude de Pont-Neuf volledig inpakten. Destijds kwamen er twaalf ingenieurs en driehonderd gespecialiseerde arbeiders aan te pas om de brug in meer dan veertigduizend meter doek te wikkelen, bevestigd met dertien kilometer touwen en twaalf ton staalkabels. Er kwamen destijds meer dan drie miljoen toeschouwers op af. Het laatste, postume, Christo-project in Parijs was het inpakken van de Arc de Triomphe in 2021, wat een daverend succes was. Tientallen medewerkers van Fondation Christo et Jeanne-Claude stonden destijds rondom de Arc de Triomphe opgesteld om je honderduit te vertellen over het kunstwerk. Ook deelden ze stukjes van het bijzondere blauw-zilveren doek uit waarmee de Arc was ingepakt, en ‘mijn’ stukje doek heb ik nog altijd.
41 jaar na de ingepakte Pont-Neuf is het kunstenaar, fotograaf en filmmaker JR die de oudste brug van Parijs mag transformeren. Van 6 tot 28 juni kun je La Caverne du Pont Neuf, geïnspireerd op de kalksteengroeven van de Oise, waar de stenen van de Pont-Neuf vandaan komen, gratis bezoeken. We kennen JR, de in 1983 geboren Jean René, al van de optische illusies die hij creëerde rondom het Louvre en Opéra Garnier. Het idee: de brug veranderen in een grot in het hart van de hoofdstad. Net als Christo en Jeanne-Claude wil JR het publiek aan het denken zetten. ‘Het uitlokken van een debat door kunst in de openbare ruimte te plaatsen, is net zo belangrijk als de artistieke realisatie ervan’, aldus de kunstenaar.
JR en zijn team werkten samen met de Fondation Christo et Jeanne-Claude ruim een jaar aan het project. Dat dit kunstwerk met belastinggeld zou zijn bekostigd, is overigens niet waar: de verkoop van JR’s kunstwerken en enkele private partners maken La Caverne du Pont-Neuf mogelijk. Vanaf 5 juni kun je in Galerie Perrotin in de Marais meer te weten komen over het ontstaan van La Caverne; een zeldzaam inkijkje in het creatieve proces achter een kunstwerk dat naast een visueel spektakel ook muzikaal indruk maakt met een gelaagde soundtrack van Thomas Bangalter (van Daft Punk) en speciale geuren die je op verschillende plekken in de Cave kunt ruiken.
La Caverne du Pont-Neuf, 1e arrondissement.
Galerie Perrotin, 76 Rue de Turenne, 3e arrondissement.
